Dna moczanowa

Istnieje wiele chorób, które towarzyszą człowiekowi w zasadzie od zawsze. Jedną z nich jest dna moczanowa. Powszechność tej choroby jest problemem nie tylko ze względu na sam fakt zachorowań na nią, ale na trwającą od wieków nadbudowę mitologii wokół niej. Innymi słowy, trwające setki lat nienaukowe zmagania się z tą chorobą doprowadziły do bardzo poważnego rozmycia wiedzy na jej temat i mieszania faktów z przesądami oraz mylenia jej z innymi schorzeniami. Jest to problem poważny, ponieważ dna moczanowa jest schorzeniem poważnym, które może prowadzić poprzez swoje powikłania nawet do śmierci. Co więcej, niektórzy lekarze nie uznają tego schorzenia jako chorobę samą w sobie, ale jako zespól objawów towarzyszących innym chorobom.

Czym jest dna moczanowa?

Dna moczanowa to choroba, która ma różne nazwy potoczne. Często się mówi, że to artretyzm. Po części to prawda, ponieważ wywołuje ona tak zwane objawy reumatyczne, czyli zapalenie stawów mogące prowadzić do rozwoju stanów zapalnych. Faktycznie jednak dna moczanowa to choroba polegająca na podniesieniu się we krwi poziomu kwasu moczowego, który normalnie powinien być usuwany przez układ wydalniczy. Stężenie kwasu rośnie tak długo, aż zacznie wytrącać się z krwi w wyniku przesycenia. Rozpuszczalność kwasu moczowego zależy od temperatury krwi i dlatego wytrącanie się następuje w miejscach o obniżonej temperaturze: głównie w stawach. Szczególnie często dna moczanowa objawia się w stawach stóp. Kiedy cierpią stawy palucha, mówi się, że jest to podagra, chociaż w języku potocznym podagra może oznaczać także wszystkie inne zmiany zapalne w stawach.

Napady i rozpoznanie

Diagnozowanie choroby jest stosunkowo proste. Do lekarza trafiamy po raz pierwszy najczęściej w trakcie tak zwanego napadu. Jest to ostry ból w obrębie jednego lub większej ilości stawów podatnych na zwiany w wyniku tej choroby. Do stanów bólowych dochodzą objawy ogólnego zapalenia organizmu. Napad ustępuje sam po około trzech tygodniach, ale oczywiście lekarz jest w stanie nam bardzo efektywnie pomóc. Rozpoznanie kliniczne choroby polega na wykryciu kryształków kwasu moczowego w płynie stawowym. Inne metody, na przykład badanie poziomu kwasu moczowego we krwi, nie zawsze dają prawidłowe wyniki.
Nieleczone napady doprowadzą do rozwoju przewlekłej postaci choroby.

Podłoże i przebieg kliniczny choroby

Dna moczanowa jest typową chorobą cywilizacyjną. Pojawia się głównie u dobrze zbudowanych mężczyzn po czterdziestym roku życia. Powiązana jest ona bezpośrednio z niezdrowym trybem życia.
Fakt, iż najbardziej dotknięta grupa to akurat mężczyźni w średnim wieku powoduje, że pierwsze stany zapalne i ból są zwykle ignorowane. Prowadzi to do stopniowego zaostrzania się choroby. Najczęściej mamy do czynienia z coraz ostrzejszymi napadami oraz widocznym odkładaniem się tak zwanych guzków dnawych w obrębach stawu. Jest to krystaliczny kwas moczowy wytrącony z krwi. W ostrych przypadkach guzki mogą pękać doprowadzając do rozległego zapalenia tkanek.
Najgorszą konsekwencją choroby są przewlekłe zapalenia stawów. Każdy stan zapalny powoduje prędzej czy później powstawanie zwyrodnień tanek. W przypadku zapaleń stawów mamy do czynienia ze stwardnieniem struktur elastycznych, uszkodzeniem elementów chrzęstnych usprawniających ruch i tym samym stopniowe ograniczanie ruchomości stawu połączone z nasilającym się w szybkim tempie bólem, szczególnie intensywnym przy próbach poruszania się.
W przebiegu przewlekłej dny moczanowej obserwuje się ubytki w tkance kostnej.

Leczenie

Jak zostało to już stwierdzone powyżej, dna moczanowa jest zazwyczaj zespołem objawów innej choroby. Dlatego też jej leczenie zazwyczaj polega na usunięciu problemu leżącego u podstaw choroby pierwotnej. Dna moczanowa leczona jest w sposób objawowy, czyli eliminuje się bezpośrednie objawy jej występowania.
Ostre napady leczy się głównie stosując niesteroidowe środki przeciwzapalne oraz obniżając ilość kwasu moczowego we krwi. Zmniejszenie stężenia mocznika osiągane jest poprzez manipulowanie diurezą (procesem wydalania moczu). Chodzi po prostu o to, by organizm wytwarzał jak najwięcej moczu i kwas był w tym procesie usuwany.
W leczeniu bardzo ważna jest dieta. Napady bardzo często pojawiają się nad ranem po spożyciu poprzedniego dnia większych ilości alkoholu. Wszelkiego rodzaju bardzo duże posiłki są niewskazane, ale w pierwszej kolejności należy unikać tłuszczu. Kawa i herbata jako napoje bogate w puryny powinny zniknąć całkowicie z naszej diety.
Lista produktów spożywczych do odstawienia jest naprawdę długa i zazwyczaj jest też mocno indywidualna. Wyrabia się ją poprzez kontakt z dietetykiem i własne doświadczenia. Zawsze prawdziwe jest tylko jedno zalecenie dietetyczne: pić jak najwięcej wody.